Omgevingsplan opstellen? Durf fouten te maken!

Omgevingsplan opstellen? Durf fouten te maken!omgevingsplan opstellen

Een mooi artikel op pagina 49 uit het jaarboek 2021 van de Blauwe Kamer laat zien dat ook in de wereld van de ontwerpers de angst om fouten te maken erin is geslopen. In het artikel ‘De onmisbare handschets’ staat onder meer het volgende: “Ontwerpen is een onzeker proces dat bestaat uit eindeloos zoeken en uitproberen. Het lijkt erop dat we die onzekerheid niet meer durven tonen.”. Ik vind de laatste jaren dat veel stedenbouwkundige ontwerpen en afbeeldingen erg op elkaar lijken. Dat komt omdat stedenbouwkundige bureaus en ontwerpers vrijwel allemaal dezelfde tekenprogramma’s gebruiken, zoals Photoshop. Ik vind dat erg jammer. De plaatjes zijn erg saai. Waar is het stempel van de ontwerper? Het artikel gaat mooi in op de zintuiglijke ervaring van met de hand tekenen. Digitale tekenprogramma’s of apps zijn uitstekende hulpmiddelen, maar hebben ook nadelen: allemaal dezelfde bomen, blije mensen en gebouwen uit dezelfde beeldbank op afbeeldingen. Er zit geen bezieling in. Het aangehaalde artikel uit de Blauwe Kamer gaat hier op in en ik vind het zeer herkenbaar. Het geldt namelijk niet alleen voor ontwerpers, maar ook voor juristen, planologen en beleidsmedewerkers bij de overheid en adviesbureaus.

Wat heeft dit met het omgevingsplan te maken? Nou, dat iedereen uit onzekerheid dezelfde handreikingen volgt. Ook het proces van de totstandkoming van een omgevingsplan is een pad van onzekerheid, uitproberen en van vallen en opstaan. Het valt me de laatste jaren op dat veel mensen bang zijn om fouten te maken. Niemand heeft ooit gewerkt met de instrumenten uit de Omgevingswet. Het is voor iedereen nieuw, laat je dus niet overrompelen door handreikingen en experts die suggereren het allemaal te weten. Dat is niet zo. Durf dus los te komen van het narratief van de aangereikte voorbeelden. De handreikingen die in omloop zijn of voorbeelden van experts kunnen prima functioneren als inspiratiebron of als hulpmiddel bij de start van het proces van de totstandkoming van een omgevingsplan. Maar durf er van los te komen en probeer ook iets anders uit als dat je beter lijkt. Experimenteren en fouten maken staan voor vooruitgang! Controle en angst voor fouten bevriezen ontwikkeling en vooruitgang. We leven op dit moment in een tijd waarin controle, veiligheid en beheersing dominant zijn. In alle opzichten. Je hoort de hele dag niets anders. Het is buiten onze muren of bubbel heel eng, we moeten volgens de rijksoverheid de hele dag bang zijn, achter een scherm zitten of op onze hoede zijn als we buiten komen. Ik chargeer een beetje, maar ik vind deze tendens zo jammer. Controle over alles willen hebben is een illusie. Hoewel het heel menselijk is om fouten te willen voorkomen, zorgt het ook voor angst en houdt het innovatie tegen. Fouten maken hoort bij innovatie en iets nieuws proberen. Het is vallen en opstaan en leren van fouten. Het vraagt lef en doorzettingsvermogen. En het mooie is: je werk wordt er een stuk leuker van!


Heb je geen tijd om een omgevingsplan op te stellen? Zie je op tegen het vele werk? Ben je benieuwd hoe wij het aanpakken? We helpen je graag op weg. Bel 010 – 307 2273 voor meer informatie of vul onderstaand formulier in.

Rijk moet regie pakken bij woningbouw

Rijk moet regie pakken bij woningbouwregie Rijk

Bouwen, bouwen en nog eens bouwen‘ is een boodschap die we vaak horen van politici. Toch gek dat ze dan toch hebben ingestemd met de Omgevingswet (Ow). Het marketingverhaal van de Ow is dat er 26 wetten ‘verdwijnen’ en er 1 wet voor terugkomt, de Ow. Wie wil dat nu niet? Wie kan daar tegen zijn? De werkelijkheid is dat de onderliggende regels uit deze wetten blijven bestaan, maar op elkaar worden gelegd. Zie het als 26 stuks vloeipapier (layers) over elkaar gelegd. Het resultaat moet een gezonde en veilige fysieke leefomgeving opleveren. Die afweging maken is heel ingewikkeld voor gemeenten. Welk belang is belangrijker? Gezondheid of economie, het belang van de grondeigenaar of de luchtkwaliteit? Het bedrijfsbelang of de gezondheid van omwonenden? Zeg het maar…. Natuurlijk is elk geval anders, maar ga er maar aan staan. Het valt niet mee voor gemeenten om hier keuzes in te maken.

Het basisprincipe van de Ow is decentralisatie: de gemeente stelt de regels vast, tenzij… Heel gemakkelijk voor het Rijk. Wat erg lastig voor lokaal bestuur is, is een ‘helicopterview’: het grote plaatje. Je kunt als wethouder niet goed kijken naar het grote plaatje als lokale ondernemers bij je aan tafel zitten om te lobbyen. Dat is geen verwijt. Het is een lastige taak voor een lokaal bestuurder. Van bovenaf en op een afstand kun je kijken naar algemene belangen en prioriteiten, niet als je er midden in zit. Het Rijk laat gemeenten bungelen en dan ook nog zonder extra geld. Tja, en dan mopperen en afgeven op gemeenten dat het ‘allemaal zo lang duurt’. Minister pak de regie en bepaal van bovenaf waar extra woningen gebouwd mogen worden! Stop ook een met de loze woorden ‘aan de slag gaan’. In een brief van 5 juli 2021 wordt dit als volgt verwoord: “Het is van groot belang om aan de slag te gaan met de uitvoering van de gemaakte plannen. Voor de realisatie van de woningbouwopgave is versterking van de regie in samenwerking met alle overheden, corporaties en marktpartijen nodig. Samen met hen werk ik de wijze waarop deze regie vorm moet worden gegeven nader uit. Regie ziet onder meer op de manier van samenwerken, het nemen van verantwoordelijkheden en de besluitvorming over de realisatie van woningen’. Lees meer over deze ‘inspirerende’ aanpak van de minister over het bouwen van woningen in het groen.

We hebben visie nodig van het Rijk: waar wil Nederland naar toe? Wat willen we bereiken? Wat zijn de prioriteiten voor de komende 10 jaar? Er is zoveel wat op gemeenten af komt, dat is niet te doen: energietransitie, gezondheid, klimaat, wel of niet woningen toelaten in het groen, etc. etc. We hebben inspirerende verbeelding nodig van ontwerpers en kunstenaars die stimuleren en waar mensen enthousiast van worden, geen loze woorden of valse beloftes! 

De oorzaak van de traagheid van bouwtrajecten ligt voornamelijk bij alle inspraakmogelijkheden die er zijn. Mevr. de Vries wil namelijk ook wat zeggen, die mag niet worden overgeslagen. Vervolgens worden er inloopavonden georganiseerd, waar ze weer iets mag zeggen. Daar wordt weer een verslag van gemaakt, waarop weer gereageerd mag worden. We zitten nu alleen nog maar in het voortraject, de wettelijke procedure is nog niet eens begonnen. De initiatiefnemer moet onder de noemer ‘participatie’ ook de buurt in. Na lang emmeren over het concept van het plan, waar je niet iedereen mee krijgt, komt de volgende fase in zicht: de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Ook dit is weer een langslepend traject, want iedereen moet mee kunnen praten. Als dit afgerond is volgt de besluitvorming. Na afloop van dit traject volgt de (hoger) beroepsfase, ook dit traject kost heel veel tijd. Moeten we hier communistische methoden toepassen? Nee, maar accepteer dan wel dat het langer gaat duren.