Klimaat en gezondheid effecten van energiebronnen

Klimaat en gezondheid: effecten van energiebronnen op gezondheid en veiligheidklimaat en gezondheid

Volgens een recente rapportage van het RIVM ‘Klimaatakkoord: effecten van nieuwe energiebronnen op gezondheid en veiligheid in Nederland’ kunnen nieuwe energiebronnen negatieve effecten hebben op onder meer de gezondheid van mensen. Windturbines kunnen hinder veroorzaken en biomassa instatallaties luchtverontreiniging. Verder speelt ook veiligheid een grote rol. Het is belangrijk om voldoende afstand te houden tussen woningen en windturbines, biogas en waterstof.

Volgens het onderzoek zullen de meeste effecten op de gezondheid beperkt zijn. Opvallend is wel dat dit niet geldt voor windturbines. In het landschap zijn deze al veel te zien en de komende jaren zal dit alleen maar toenemen. We zijn gewend dat kabels, leidingen en buizen voor transport en energietoevoer onder de grond liggen. Veel nieuwe energiebronnen zullen bovengronds worden aangelegd en dit zorgt ervoor dat we er direct mee geconfronteerd worden. Ik denk dat we hieraan moeten wennen. In vroegere tijden zal dit ook het geval zijn geweest bij windmolens, al hebben we het nu de overtuiging dat deze invloed in het landschap marginaal was in vergelijking met nu. Oude (wind) molens vinden we nu heel Hollands en mooi in het landschap. Over het algemeen houden mensen niet van verandering en vinden we hiermee omgaan lastig. Het ‘Nimby-principe’ zal altijd blijven. Er moet iets veranderen, maar we willen er geen last van hebben. Dit geldt eveneens voor klimaatverandering en onze eigen bijdrage daarin. We wijzen liever naar anderen, naar grote industrieën, Schiphol, boeren, enz. maar vliegen wel voor 50,– naar Barcelona of kopen een goedkoop BBQ-vleespakket in de supermarkt in de zomer. Het mag onze vrijheid niet beperken en het mag niet te veel kosten. Het is ook niet eenvoudig en we blijven mensen, wezens met emoties en irrationele beslissingen. Ik denk dat we er geleidelijk aan moeten wennen dat onze maximalistische levensstijl niet langer houdbaar is en keuzes moeten maken. Dit geldt niet alleen voor energiebronnen maar ook in financieel opzicht. Ook het huidige financiële stelsel met volop schulden is niet langer houdbaar. Het is gebaseerd op groei, zonder groei kan het niet bestaan. Zonder groei kan de enorme schuldenberg niet worden afgelost. Helaas geven overheden, wereldwijd, niet het goede voorbeeld. Duizelingwekkende bedragen worden maandelijks ‘geprint’ door centrale banken en over de economie uitgestrooid. De Covid-ondersteuningen nog niet eens meegerekend! Naast de aflossingen voor de schuldenbergen geldt ook voor de klimaatdoelstellingen met bijbehorende maatregelen: wie gaat dit betalen?

Omgevingsplan en klimaat

Omgevingsplan en klimaatveranderingklimaatverandering in omgevingsplan

Op grond van artikel 2.1, derde lid van de Omgevingswet dient een bestuursorgaan van een gemeente zijn taken en bevoegdheden op grond van deze wet uit te oefenen met het oog op de doelen van de wet. Eén van de doelen is het tegengaan van klimaatverandering. Klimaatverandering is een breed begrip. Wat verstaat de wetgever er eigenlijk onder? Eén van de aspecten is volgens de MvT van de Ow dat ‘mede gezien de klimaatverandering is het van belang om waterbewust te bouwen en de ruimte zo in te richten dat de kans op en de gevolgen van een overstroming beperkt blijven’. Of ‘In de fysieke leefomgeving spelen zich natuurlijke processen af. De bodem verandert door sedimentatie en erosie, de natuur als gevolg van ecologische dynamiek en de zon brengt lucht en water in beweging (klimaat).’

Er is geen definitie opgenomen in de Ow van klimaatverandering. Wel van duurzame ontwikkeling: ‘ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.” Hoewel dit weer iets anders is, kan duurzame ontwikkeling wel weer invloed hebben op klimaatverandering. Zoals de wetgever aangeeft zijn de aspecten zoals genoemd in het derde lid van artikel 2.1 Ow niet wederzijds uitsluitend maar hebben ze een bepaalde overlap. Zo is het beschermen van het milieu, aldus de wetgever, een breed begrip, dat ook elementen van bijvoorbeeld het beschermen van de gezondheid en het tegengaan van klimaatverandering omvat. Al met al is het voor de gemeente niet zo eenvoudig concrete regels op te nemen in het omgevingsplan om klimaatverandering tegen te gaan.

Eén van de gevolgen van klimaatverandering is dat hevige regenval zal toenemen. Dat hebben we ook de laatste weken gezien in Duitsland, Nederland en België waar het water door de straten kolkte en huizen binnendrong. Het creëren van meer waterberging in de openbare ruimte is een van de maatregelen om wateroverlast te voorkomen. Er zijn allerlei maatregelen nodig, zoals bijvoorbeeld:

  • maatregelen aan de riolering (vervangen gemengd rioolstelsel door gescheiden stelsel)
  • maatregelen om verhard oppervlak te verminderen
  • groene daken stimuleren
  • aanpassen van de afwatering van de straat
  • aanpassen van inritten, enz. enz.

Ook onder de Ow staat de toedeling van functies aan gronden los van de eigendomssituatie. Door de particuliere tuinen bijvoorbeeld ‘te bestemmen’ als ‘waterbergend gebied’ en voor verharding een vergunningstelsel op te nemen. Dit is vergelijkbaar met het ‘oude’ aanlegvergunningstelsel.

Een handige site is klimaatadaptienederland.nl.

Meer weten? Neem contact op!