Omgevingsplan maken – hoe begin je?

Omgevingsplan maken – hoe begin je als je geen tijd hebt? omgevingsplan maken

Alle begin is moeilijk! Je ziet er tegenop en weet niet goed waar te beginnen, dus laat je het nog maar even liggen. Die cursus komt later wel. Herken je dat? Is helemaal niet vreemd. Zie de Omgevingswet als een containerschip. Het project is immens en lijkt op een containerschip dat onderweg is. Lastig bij te sturen maar het komt op de plek van bestemming. Of dat 1 juli 2022 is weten we niet, maar uiteindelijk komt het schip aan en moet je er klaar voor zijn.

Het valt niet mee om alle ontwikkelingen bij te houden en je krijgt al snel het gevoel achter te lopen. Ook dat is voor iedereen herkenbaar, al zullen sommigen zeggen dat dat niet zo is. Dat is ongeloofwaardig. Er zijn inmiddels zoveel handreikingen in omloop dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Wat ons is opgevallen dat deze handreikingen niet goed zijn toe te passen in de praktijk. Daarvoor zijn ze veel te algemeen. Het is dus belangrijk zelf te beginnen en gewoon te starten met lezen. Hoe? Dat lees je hieronder.

Omgevingsplan – een start maken 

  • Verordeningenscan uitvoeren – Het gemeentelijk omgevingsplan bestaat vanaf 1 juli 2022 uit een tijdelijk deel. Dit tijdelijke deel bestaat uit bestaande regelgeving en vormt een overgangsrecht. Het zorgt er eigenlijk voor dat er vanaf de inwerkingsdatum van de Omgevingswet in juridische zin een omgevingsplan ligt. Voor het nieuwe deel, een op de gemeente afgestemd omgevingsplan, zul je aan de slag moeten. Begin daar mee en wacht niet af!

Fase van scannen – Deze fase kost veel tijd maar levert ook veel bruikbare informatie op! Begin met het doornemen van alle geldende gemeentelijke verordeningen. Welke artikelen hebben een link met de fysieke leefomgeving? Doe dit eerst grofmazig. Verfijning komt in de volgende fase. In verband met de wens tot deregulering is het ook handig om te vragen aan de gemeentelijke vergunningverleners welke artikelen ze gebruiken en welke niet. Wij hebben dat voor ons project voor een gemeente gedaan en dat is heel goed bevallen. Je krijgt veel bruikbare informatie en levert leuke gesprekken op.

Praktische tips voor de gemeente (samengevat):

  • scan alle geldende gemeentelijke verordeningen op ‘fysieke leefomgeving’ grofmazig
  • zet de artikelen in een overzicht
  • ga met de vergunningverleners om tafel en bespreek welke artikelen ze gebruiken en welke niet
  • welke artikelen neem je over in het omgevingsplan
  • neem de geselecteerde artikelen nogmaals door en verfijn

Tijd te kort voor het omgevingsplan? Bel 010 – 307 2273 voor meer informatie. We helpen je graag op weg en ontlasten de gemeente.

 

Klimaat en gezondheid effecten van energiebronnen

Klimaat en gezondheid: effecten van energiebronnen op gezondheid en veiligheidklimaat en gezondheid

Volgens een recente rapportage van het RIVM ‘Klimaatakkoord: effecten van nieuwe energiebronnen op gezondheid en veiligheid in Nederland’ kunnen nieuwe energiebronnen negatieve effecten hebben op onder meer de gezondheid van mensen. Windturbines kunnen hinder veroorzaken en biomassa instatallaties luchtverontreiniging. Verder speelt ook veiligheid een grote rol. Het is belangrijk om voldoende afstand te houden tussen woningen en windturbines, biogas en waterstof.

Volgens het onderzoek zullen de meeste effecten op de gezondheid beperkt zijn. Opvallend is wel dat dit niet geldt voor windturbines. In het landschap zijn deze al veel te zien en de komende jaren zal dit alleen maar toenemen. We zijn gewend dat kabels, leidingen en buizen voor transport en energietoevoer onder de grond liggen. Veel nieuwe energiebronnen zullen bovengronds worden aangelegd en dit zorgt ervoor dat we er direct mee geconfronteerd worden. Ik denk dat we hieraan moeten wennen. In vroegere tijden zal dit ook het geval zijn geweest bij windmolens, al hebben we het nu de overtuiging dat deze invloed in het landschap marginaal was in vergelijking met nu. Oude (wind) molens vinden we nu heel Hollands en mooi in het landschap. Over het algemeen houden mensen niet van verandering en vinden we hiermee omgaan lastig. Het ‘Nimby-principe’ zal altijd blijven. Er moet iets veranderen, maar we willen er geen last van hebben. Dit geldt eveneens voor klimaatverandering en onze eigen bijdrage daarin. We wijzen liever naar anderen, naar grote industrieën, Schiphol, boeren, enz. maar vliegen wel voor 50,– naar Barcelona of kopen een goedkoop BBQ-vleespakket in de supermarkt in de zomer. Het mag onze vrijheid niet beperken en het mag niet te veel kosten. Het is ook niet eenvoudig en we blijven mensen, wezens met emoties en irrationele beslissingen. Ik denk dat we er geleidelijk aan moeten wennen dat onze maximalistische levensstijl niet langer houdbaar is en keuzes moeten maken. Dit geldt niet alleen voor energiebronnen maar ook in financieel opzicht. Ook het huidige financiële stelsel met volop schulden is niet langer houdbaar. Het is gebaseerd op groei, zonder groei kan het niet bestaan. Zonder groei kan de enorme schuldenberg niet worden afgelost. Helaas geven overheden, wereldwijd, niet het goede voorbeeld. Duizelingwekkende bedragen worden maandelijks ‘geprint’ door centrale banken en over de economie uitgestrooid. De Covid-ondersteuningen nog niet eens meegerekend! Naast de aflossingen voor de schuldenbergen geldt ook voor de klimaatdoelstellingen met bijbehorende maatregelen: wie gaat dit betalen?

Omgevingsplan en klimaat

Omgevingsplan en klimaatveranderingklimaatverandering in omgevingsplan

Op grond van artikel 2.1, derde lid van de Omgevingswet dient een bestuursorgaan van een gemeente zijn taken en bevoegdheden op grond van deze wet uit te oefenen met het oog op de doelen van de wet. Eén van de doelen is het tegengaan van klimaatverandering. Klimaatverandering is een breed begrip. Wat verstaat de wetgever er eigenlijk onder? Eén van de aspecten is volgens de MvT van de Ow dat ‘mede gezien de klimaatverandering is het van belang om waterbewust te bouwen en de ruimte zo in te richten dat de kans op en de gevolgen van een overstroming beperkt blijven’. Of ‘In de fysieke leefomgeving spelen zich natuurlijke processen af. De bodem verandert door sedimentatie en erosie, de natuur als gevolg van ecologische dynamiek en de zon brengt lucht en water in beweging (klimaat).’

Er is geen definitie opgenomen in de Ow van klimaatverandering. Wel van duurzame ontwikkeling: ‘ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.” Hoewel dit weer iets anders is, kan duurzame ontwikkeling wel weer invloed hebben op klimaatverandering. Zoals de wetgever aangeeft zijn de aspecten zoals genoemd in het derde lid van artikel 2.1 Ow niet wederzijds uitsluitend maar hebben ze een bepaalde overlap. Zo is het beschermen van het milieu, aldus de wetgever, een breed begrip, dat ook elementen van bijvoorbeeld het beschermen van de gezondheid en het tegengaan van klimaatverandering omvat. Al met al is het voor de gemeente niet zo eenvoudig concrete regels op te nemen in het omgevingsplan om klimaatverandering tegen te gaan.

Eén van de gevolgen van klimaatverandering is dat hevige regenval zal toenemen. Dat hebben we ook de laatste weken gezien in Duitsland, Nederland en België waar het water door de straten kolkte en huizen binnendrong. Het creëren van meer waterberging in de openbare ruimte is een van de maatregelen om wateroverlast te voorkomen. Er zijn allerlei maatregelen nodig, zoals bijvoorbeeld:

  • maatregelen aan de riolering (vervangen gemengd rioolstelsel door gescheiden stelsel)
  • maatregelen om verhard oppervlak te verminderen
  • groene daken stimuleren
  • aanpassen van de afwatering van de straat
  • aanpassen van inritten, enz. enz.

Ook onder de Ow staat de toedeling van functies aan gronden los van de eigendomssituatie. Door de particuliere tuinen bijvoorbeeld ‘te bestemmen’ als ‘waterbergend gebied’ en voor verharding een vergunningstelsel op te nemen. Dit is vergelijkbaar met het ‘oude’ aanlegvergunningstelsel.

Een handige site is klimaatadaptienederland.nl.

Meer weten? Neem contact op!

Gezondheid en geluid windturbines

Gezondheid en geluid windturbinesgezondheid

Eindelijk succes in een juridische procedure waar windturbines en gezondheid een rol spelen! In dit geval gaat het om de vaststelling van een bestemmingsplan waar 4 windturbines planologisch-juridisch mogelijk worden gemaakt. Voor de bouw is een tijdelijke omgevingsvergunning afgegeven van 25 jaar. Appellant betoogt dat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar laagfrequent en infrasoon geluid en de effecten daarvan op de omgeving. Volgens appellant is dit geluid schadelijk voor de gezondheid. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen ‘bestaat er in de wetenschap geen eenduidig standpunt over het antwoord op de vraag of laagfrequent en infrasoon geluid van windturbines effect heeft op de gezondheid van mensen en is in de wetenschap geen directe oorzaak-effect relatie tussen windturbinegeluid en gezondheid gevonden’. (…) Gelet op wat hiervoor al is overwogen over de gronden over de uitgevoerde akoestische onderzoeken, het laagfrequent geluid, infrasoon geluid en het pulserende karakter van het geluid en de verwerking daarvan in de door de raad gehanteerde normen, ziet de Afdeling geen aanleiding voor het oordeel dat de raad niet in redelijkheid de geluidnorm van 44 dB Lden respectievelijk 45 dB Lden voor de woning van appellant vanuit het oogpunt van de goede ruimtelijke ordening aanvaardbaar heeft kunnen achten. 

Geluidniveau buiten de woning ook meenemen in afweging een goede ruimtelijke ordening en straks ‘een veilige en gezonde fysieke leefomgeving’ – ‘Wat betreft het betoog van appellant dat ook de geluidniveaus buiten de woning hadden moeten worden beoordeeld, omdat ook geluid buiten de woning het woon- en leefgenot kan aantasten, overweegt de Afdeling dat er geen wettelijke geluidnormen zijn vastgesteld voor de geluidniveaus buiten de woning. Dit neemt niet weg dat uit artikel 3.1 van de Wro volgt dat de raad bij het vaststellen van het plan de aanvaardbaarheid van het geluid van de windturbines voor het verblijfsklimaat in de tuin dient te beoordelen.’ Lees meer in r.o. 11 van uitspraak ABRS 28 juli 2021, 201906442/1/R2.

Gezondheidsmaatregelen door de overheid

Gezondheidsmaatregelen door de overheid: geleerde lessen uit de Covid-19 pandemie

In juni 2021 is een uitgave verschenen met als titel ‘Versterking van de publieke gezondheid‘. Hierin staat dat de pandemie heeft aangetoond dat het noodzakelijk is de publieke gezondheid te versterken. Het belang van preventie is steeds groter geworden: ‘Health in all policies’ is het nieuwe uitgangspunt bij het Rijk.

Zoals wel vaker het geval is bij een crisis is het antwoord van politici: maak nieuwe wetgeving om gezondheid te bevorderen en het beperken van gezondheidsrisico’s. De suikertax is een voorbeeld dat een paar jaar geleden werd geopperd, maar die door de succesvolle lobby van het bedrijfsleven is getorpedeerd. Wellicht dat er nu weer een kans ligt om dit van stal te halen. Ook bij het EK voetbal komt de succesvolle lobby van de ‘suikerindustrie’ sterk naar voren: Coca cola-flesjes die volop in beeld staan bij de persconferenties, een biermagnaat als grote sponsor bij een sportevent. Tja.

Een onderdeel dat wel kansrijk is, is het bevorderen van beweging in de publieke ruimte. Met vaak simpele ingrepen, zoals meer groene parken die uitnodigen om te wandelen, het weghalen van barrieres (zoals eenvoudig de weg kunnen oversteken), de aanleg van bredere fiets- en wandelpaden, voldoende verlichting, etc. kunnen mensen worden gestimuleerd om te bewegen. Voor veel mensen is een half uurtje wandelen per dag al een uitkomst. De rol van de auto in de stad is nog te groot. Meer bewegen betekent het veranderen van dagelijkse gewoonten bij mensen. Dat is niet eenvoudig. Ook is gezondheid complex: het is van vele factoren afhankelijk. Een half uurtje wandelen per dag in de omgeving vraagt niet veel en kan ook sociale contacten stimuleren. Met name tijdens de lockdowns is duidelijk geworden hoe belangrijk bewegen is in de omgeving: even je huis uit, mensen tegenkomen, een praatje maken, etc. De groene publieke ruimte – waar je geen geld hoeft uit te geven om gebruik van te maken – is zeer belangrijk voor de gezondheid van de mens!

Windturbines en gezondheid

Windturbines en gezondheid

Windturbines zijn al een lange tijd onderwerp van discussie. Of het nu een inbreuk is op het landschap, NIMBY of gezondheid, stil zal het nooit worden. Bij brief van 9 juni 2021 wordt er vanuit het ministerie een update gegeven over de relatie met gezondheid. Hierin wordt een reactie gegeven over een ingezonden brief van artsen die hun bezorgdheid hebben geuit over de mogelijke gezondheidseffecten van windturbines in de nabijheid van woningen.

Volgens de minister zijn de belangen van omwonenden geborgd in wettelijke regels in het Activiteitenbesluit. Wel wordt toegegeven dat ondanks dat windturbines voldoen aan wettelijke normen, er wel sprake kan zijn van geluidshinder. De optie van een app wordt besproken. Met deze app kunnen bewoners inzicht krijgen in het verwachte geluidsniveau en kunnen ze aangeven in hoeverre ze geluidsoverlast ervaren.

Ten tweede is aan het RIVM opdracht gegeven een expertisepunt op te richten. Lees meer in de brief.

Programma Gezonde Groene leefomgeving

Programma Gezonde Groene leefomgeving

Vanuit het Rijk is er steeds meer interesse in gezondheid en de fysieke leefomgeving. Met name COVID 19 heeft dit proces versneld. Volgens een brief van 16 april 2021 is de nieuwe Omgevingswet er op gericht om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden en de fysieke leefomgeving zodanig te beheren, te gebruiken en te ontwikkelen dat alle maatschappelijke functies ook op de lange termijn duurzaam vervuld kunnen worden. Het klinkt allemaal prachtig, maar hoe kan het praktisch geïmplementeerd worden?

  • stimuleren van lopen, wandelen en fietsen
  • stimuleren van gezonde voeding (invoeren van suikertax?)
  • aanleg parken, nieuwe natuur of landschap
  • vermindering luchtvervuiling, lichtvervuiling, geluidhinder
  • gebruikmaken van deelauto’s
  • reduceren van risico’s infectieziekten

In de brief staat ook dat de Omgevingswet beleidsmakers meer ruimte geeft om een gezonde en groene fysieke leefomgeving te ontwikkelen. Dat is natuurlijk onzin. Daar is geen wet voor nodig, wel lef. Lef van een gemeentebestuur om voor groen te kiezen in plaats van stenen. Lef om voor groen te kiezen in plaats van directe financiële opbrengsten, etc.

Lees verder deze brief.

Juridische aspecten van zonnecollectoren

Juridische aspecten van zonnecollectoren

Het Nederlandse landschap verandert de komende jaren door de energietransitie. We zijn gewend dat dit in hoofdzaak ondergronds plaatsvindt door middel van buizen en leidingen. Dat is al enige tijd niet meer zo en dat zal de komende jaren alleen nog maar toenemen. Zonnecollectoren op daken, windturbines in het landschap en dan hebben we het nog niet over nieuwe uitvindingen die ook aanwezig zullen zijn in het landschap.

Over de juridische aspecten is niet altijd duidelijkheid. Het ministerie heeft een Informatieblad Duurzaam gebruik daken uitgebracht waarin een poging is gedaan duidelijkheid te brengen.

Ruimtelijk ontwerp en Omgevingswet

Ruimtelijk ontwerp en Omgevingswet

Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp 2021-2024 – Volgens het kabinet is ruimtelijk ontwerp essentieel voor een integrale, gebiedsgerichte aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving en bij de inzet van een goede omgevingskwaliteit. Ontwerp zorgt voor creativeit. Het actieprogramma wordt verbonden aan de NOVI. Een belangrijke stap voor de ontwerpwereld waar dit natuurlijk niet nieuw is.

De ruimtelijke omgeving op gemeentelijk niveau wordt momenteel echter vooral gedomineerd door rationeel denken: financiële haalbaarheid, strakke planningen, juridisch denken, politieke belangen, etc. Het is de weerbarstige praktijk waar ontwerp vaak ondergeschikt aan is gemaakt. Persoonlijk vind ik dat erg jammer. De genoemde belangen zijn ook belangrijk, maar ik denk dat de oplossingen vooral voortkomen uit creativeit denken en speelsheid. Erg positief dat op rijksniveau hier oog voor is! Lees meer… over het actieprogramma.

Biobased bouwen en de Omgevingswet

Biobased bouwen en de Omgevingswet

Bij biobased bouwen wordt gebruik gemaakt van natuurlijk gegroeide materialen zoals hout, riet, zeewier en stro. Omdat deze materialen ‘bijgroeien’ wordt uitputting van grondstoffen tegengegaan. In de Strategische verkenning ‘Biobased bouwen’ wordt hier uitgebreid op ingegaan. Vanuit de doelen die in de Nationale Omgevingsvisie staan moet dit leiden tot een snellere verduurzaming van de bouw. De uitdaging is hoe dit te implementeren! Kunnen gemeenten bijvoorbeeld in bepaalde gebieden ‘bio-based’-voorschriften in omgevingsplannen opnemen om biobased bouwen te verplichten? Of is stimulering door subsidies een betere manier?

Lees deze interessante verkenning!