Kritieke pad planning Omgevingswet

Kritieke pad route Omgevingswet

De Omgevingswet uitgeprint….

De planning die naar buiten toe gecommuniceerd wordt door de Minister – die kamervragen beantwoordt bij brief van 10 september 2021 – is nog steeds dat op 1 juli 2022 de Omgevingswet (Ow) in werking treedt. Of dat ook realistisch is? Opvallend is wel dat er ‘een kritieke pad route‘ wordt ingevoerd. Deze planning is aan de hand van 5 criteria opgebouwd. Het is een alternatieve route voor gemeenten die niet op tijd klaar zijn voor aansluiting op het DSO-LV. Volgens haar is afgesproken dat deze alternatieve route in juridisch opzicht per 1 januari 2022 kan ingaan.

Daarnaast wordt ingegaan op het feit dat er volgend jaar nieuwe gemeenteraden moeten worden ingewerkt als gevolg van nieuwe verkiezingen. In voornoemde brief wordt een brief van de VNG aangehaald waarin staat wat ‘oude’ gemeenteraden nog moeten doen om de route van de gemeente richting Ow wat soepeler te laten verlopen:

  • raadsbesluit over gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarin de raad adviesrecht heeft;
  • raadsbesluit over gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor participatie verplicht is;
  • Verordening nadeelcompensatie;
  • instellen Commissie Ruimtelijke Kwaliteit;
  • Delegatiebesluit om college te delegeren om het omgevingsplan te kunnen wijzigen;
  • aanpassen Legesverordening.

Uitwisseling van bestanden van verschillende software leveranciers niet mogelijk – Op p. 23 van de brief van de Minister wordt gemeld ‘inclusief de mogelijkheid om omgevingsplannen uit te kunnen wisselen’. Er staat ‘dat er goede afspraken zijn gemaakt met de leveranciers en het Leveranciersmanagement van de VNG’. Volgens mij is dat nog steeds niet het geval. Ja, er zal ongetwijfeld lang over gepraat zijn en vergaderd worden. Maar de individuele software systemen zijn nog niet eens af, laat staan dat er uitwisseling mogelijk is. Dit is heel lastig voor stedenbouwkundige bureaus en anderen die omgevingsplannen gaan maken voor allerlei gemeenten. Ik vind het onbegrijpelijk dat dit nog steeds niet is ontwikkeld. Bijna geen enkele gemeente maakt onder de Wro bestemmingsplannen. Dat is allemaal uitbesteed. Dit gaat ook niet gebeuren met omgevingsplannen onder de Ow. Omdat er geen standaard is, zoals een SVBP2012, ontwikkeld ieder softwarebedrijf zijn eigen systeem. Er is een groot gebrek aan kennis van de praktijk, vooral bij het ministerie en de VNG. Zoiets belangrijks is heel lang over het hoofd gezien omdat men denkt dat gemeenten omgevingsplannen gaan maken.

Invoering Omgevingswet 5 minimale criteria

Invoering Omgevingswet 5 minimale criteriainvoering omgevingswet

De beoogde inwerkingsdatum van het stelsel van de Omgevingswet is 1 juli 2022. Het is een grote klus voor alle betrokken partijen, met name voor bevoegde gezagen, zoals gemeenten, en softwareleveranciers. Omdat niet alles haalbaar is zijn er 5 minimale criteria ontwikkeld voor de betrokken overheden die wel gereed moeten zijn:

  • Omgevingsvisie voor provincies en Rijk – Deze visie moet op 1 juli 2022 ontsloten zijn via het DSO
  • Omgevingsverordening van provincies
  • Provincies, waterschappen en Rijkspartijen kunnen werken met het projectbesluit – zie Bkl H.9
  • Gemeenten kunnen een omgevingsplan wijzigen – het gewijzigde deel moet voldoen aan de provinciale instructieregels en de instructieregels van het Bkl.
  • Vergunningen en meldingen ontvangen en behandelen

Meer uitleg over deze criteria van de Minister treft u hier aan. (bericht van 3 september 2021).

Omgevingswet Roadmap 2022 versie 1 augustus 2021

Omgevingswet Roadmap 2022

De planning is om het stelsel van de Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking te laten treden. Of dat gehaald wordt is nog onzeker. Met name het onderdeel DSO is nog niet gereed voor gebruik, al worden er stapje voor stapje vorderingen gemaakt. Ik verwacht dat het nog wel een keer een half jaar wordt uitgesteld. Het is een enorme operatie met heel veel partijen, heel complex. Behalve het DSO is bijvoorbeeld ook het maken van een keuze voor gemeenten voor een softwaresysteem van een leverancier ingewikkeld. Dit moet vaak aanbesteed worden, met alle complexe gevolgen en vertragingen vandien. Dan hebben we het nog niet eens over de inhoud en gebruikersgemak van het te kiezen systeem. Ook dat is lastig. Het vraagt heel veel samenwerking en afstemming tussen verschillende afdelingen met elk een eigen visie, voorkeuren en inzichten. Dat is niet eenvoudig.

Volgens de update van de Roadmap 2022 is er vanaf 1 oktober a.s. de oefenruimte in het DSO gereed. Onlangs (augustus 2021) heb ik echter ‘in de wandelgangen’ vernomen dat dit niet gaat lukken vanaf die datum.

Blijkbaar wordt ook vanuit het ministerie verwacht dat dit laatste traject voor vertraging gaat zorgen. Niet elke gemeente zal gereed zijn op 1 juli 2022 met de basisvoorzieningen. Om die reden is het traject Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM)‘ opgetuigd. Als u als gemeente naar verwachting nog geen gebruik kan maken van het DSO dan is het handig om dit alvast te lezen. De TAM zijn een soort van vangnet voor projecten die per inwerkingsdatum van de Omgevingswet in elk geval door kunnen gaan. De maatregelen zijn min of meer een verlenging van het overgangsrecht en gelden maximaal 1 jaar.

De volgende tijdelijke maatregelen worden aangeboden:

  • omgevingsplan laten publiceren door een andere organisatie
  • tijdelijk gebruik maken van IMRO voor omgevingsplan
  • externe partij inhuren om het projectbesluit namens de gemeente op te stellen en te publiceren
  • lees meer…

TPOD omgevingsplan wat is het?

TPOD Omgevingsplan – wat is het?TPOD Omgevingsplan

De Omgevingswet is eigenlijk één groot ICT-project van de overheid. Er wordt meer en meer gestandaardiseerd en het moet eenvoud bij de initiatiefnemer van een (bouw)plan opleveren. Dat is een lastige klus omdat het niet zo eenvoudig is om juridische, maar vooral open termen, in wetgeving te standaardiseren of te annoteren. Geen geval is bijna gelijk, er bestaan veel uitzonderingen. Een woord als ‘gemeente’ is voor iedereen wel duidelijk, maar in juridisch opzicht is het de raad die vaststelt of een college van B&W dat besluiten neemt. Welk begrip kiezen we in dat geval? Wat is doorslaggevend? Dat de burger het begrijpt of toch het juridische begrip?

Via het Omgevingsloket kan de initiatiefnemer straks op een simpele wijze zien wat wel of niet mag in de fysieke leefomgeving. Het digitale loket bestaat uit het DSO-LV, en is eigenlijk een grote bibliotheek. Om teksten van besluiten en plannen om te zetten in standaard-ICT-taal zijn TPOD’s opgesteld. De gegevens zijn dan in- en uitwissselbaar. Op grond van artikel 20.26 Ow is het verplicht om omgevingsdocumenten te ontsluiten via het DSO-LV. Het ToepassingsProfiel OmgevingsDocumenten (TPOD) beschrijft de bouwstenen waar de omgevingsdocumenten op grond van de Ow uit moeten bestaan om digitaal ontsloten te kunnen  worden. Het gaat niet over de inhoud van een omgevingsplan, maar uitsluitend over bouwstenen om digitaal uitwisselbaar te zijn en ontsloten te worden. Er bestaan verschillende TPOD’s (over alle omgevingsdocumenten op grond van de Ow).

Lees meer op de website van Geonovum.nl

Omgevingswet juli 2021 stand van zaken

omgevingswet
Omgevingswet uitgeprint (foto: MH)

Omgevingswet juli 2021 stand van zaken

Bij brief van 7 juli 2021 informeert minister Ollongren over de stand van zaken van de Omgevingswet. Het onderdeel DSO zorgt voor de nodige vertraging en ik verwacht nog wel een half jaar uitstel, al wordt dat natuurlijk niet hardop gezegd. Waar het vooral aan ontbreekt is regie. Het stuurloos ronddobberen zonder sterke leiding zorgt ervoor dat het containerschip dan naar links afdwaalt en dan weer naar rechts. Vrijwel alles is gedecentraliseerd. Dit lijkt heel mooi, maar bij een traject als dit hoort een sterke leiding met in elk geval een visie. Voor met name ICT-partijen (softwareleveranciers) is dit een hel, maar ook voor gemeenten is dit heel lastig.

ICT- Volgens de minister moeten alle bevoegd gezagen een oefen- en inregelperiode hebben van 6 maanden. Volgens haar brengt de gebleken complexiteit en omvang van de veranderopgave extra werk met zich mee. Verder schrijft ze dat sommige ICT-leveranciers gereed zijn maar dat een deel van de leveranciers aangegeven heeft pas in het derde kwartaal van 2021 zijn plansystemen op te leveren.

Over de nodige wetgeving wordt het volgende aangegeven: de regelgeving op grond van de Wet elektronische publicaties is ook afgerond en is per 1 juli 2021 in werking getreden (Stb. 2021, 176):

  • Regeling elektronische publicaties, Staatscourant 2021, 21610
  • Wet elektronische publicaties, Stb. 2020, 262
  • Besluit elektronische publicaties, Stb. 2021, 175.

 

Aansluiting DSO Brabant loopt voorop!

Aansluiting gemeenten op DSO: Brabant loopt voorop!

In een brief van 11 februari 2021 heeft de Minister weer een update en inkijkje gegeven in het aantal gemeenten die zijn aangesloten op het Omgevingsloket van het DSO in de maand januari. Aangesloten wil zeggen: er is een correct werkende beveiligde tussen het DSO en de ICT van de gemeente. Voor gemeenten geldt dat de meeste aangesloten gemeenten in de provincie Noord-Brabant liggen.

Geen weg meer terug – De kaartjes laten eveneens zien dat er tot de aanstaande inwerkingtreding van de Omgevingswet nog veel werk aan de winkel is. De Omgevingswet is een groot ICT-project. Het traject ervan is als varen van een containerschip: af en toe iets bijsturen, maar geen weg terug. Omdat het traject eenmaal is ingezet, en er een hele industrie aan vastzit, gaan we niet meer terug. Ondanks de lobby en tegenstand van media zoals het NRC, advocatuur en de Eerste kamer. Het maakt onderdeel uit van de weg van steeds verder oprukkende digitalisering in alle geledingen van de maatschappij. Het zal ook veel gevolgen hebben voor de dienstverlening van gemeenten aan burgers. Met name voor mensen die digibeet zijn of minder goed kunnen omgaan met computers. En dat zijn er meer dan we denken! Verder zal het ook veel gevolgen hebben voor de werkgelegenheid bij gemeenten. Zijn al die bouwplantoetsers en beleidsmedewerkers nog nodig nu steeds meer processen bij het Omgevingsloket geautomatiseerd worden? Naar mijn mening wel. Hopelijk blijven de bouwplantoetsers aan bij gemeenten en kunnen mensen nog naar een echt loket bij de gemeente voor informatie. Onder het genot van een kopje koffie – menselijk contact is belangrijk – kunnen veel onduidelijkheden en misverstanden opgelost worden. Digitaliseringsproducten zijn hulpmiddelen, geen oplossing!