Blog

Gezondheid en geluid windturbines

Gezondheid en geluid windturbinesgezondheid

Eindelijk succes in een juridische procedure waar windturbines en gezondheid een rol spelen! In dit geval gaat het om de vaststelling van een bestemmingsplan waar 4 windturbines planologisch-juridisch mogelijk worden gemaakt. Voor de bouw is een tijdelijke omgevingsvergunning afgegeven van 25 jaar. Appellant betoogt dat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar laagfrequent en infrasoon geluid en de effecten daarvan op de omgeving. Volgens appellant is dit geluid schadelijk voor de gezondheid. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen ‘bestaat er in de wetenschap geen eenduidig standpunt over het antwoord op de vraag of laagfrequent en infrasoon geluid van windturbines effect heeft op de gezondheid van mensen en is in de wetenschap geen directe oorzaak-effect relatie tussen windturbinegeluid en gezondheid gevonden’. (…) Gelet op wat hiervoor al is overwogen over de gronden over de uitgevoerde akoestische onderzoeken, het laagfrequent geluid, infrasoon geluid en het pulserende karakter van het geluid en de verwerking daarvan in de door de raad gehanteerde normen, ziet de Afdeling geen aanleiding voor het oordeel dat de raad niet in redelijkheid de geluidnorm van 44 dB Lden respectievelijk 45 dB Lden voor de woning van appellant vanuit het oogpunt van de goede ruimtelijke ordening aanvaardbaar heeft kunnen achten. 

Geluidniveau buiten de woning ook meenemen in afweging een goede ruimtelijke ordening en straks ‘een veilige en gezonde fysieke leefomgeving’ – ‘Wat betreft het betoog van appellant dat ook de geluidniveaus buiten de woning hadden moeten worden beoordeeld, omdat ook geluid buiten de woning het woon- en leefgenot kan aantasten, overweegt de Afdeling dat er geen wettelijke geluidnormen zijn vastgesteld voor de geluidniveaus buiten de woning. Dit neemt niet weg dat uit artikel 3.1 van de Wro volgt dat de raad bij het vaststellen van het plan de aanvaardbaarheid van het geluid van de windturbines voor het verblijfsklimaat in de tuin dient te beoordelen.’ Lees meer in r.o. 11 van uitspraak ABRS 28 juli 2021, 201906442/1/R2.

Omgevingswet juli 2021 stand van zaken

omgevingswet
Omgevingswet uitgeprint (foto: MH)

Omgevingswet juli 2021 stand van zaken

Bij brief van 7 juli 2021 informeert minister Ollongren over de stand van zaken van de Omgevingswet. Het onderdeel DSO zorgt voor de nodige vertraging en ik verwacht nog wel een half jaar uitstel, al wordt dat natuurlijk niet hardop gezegd. Waar het vooral aan ontbreekt is regie. Het stuurloos ronddobberen zonder sterke leiding zorgt ervoor dat het containerschip dan naar links afdwaalt en dan weer naar rechts. Vrijwel alles is gedecentraliseerd. Dit lijkt heel mooi, maar bij een traject als dit hoort een sterke leiding met in elk geval een visie. Voor met name ICT-partijen (softwareleveranciers) is dit een hel, maar ook voor gemeenten is dit heel lastig.

ICT- Volgens de minister moeten alle bevoegd gezagen een oefen- en inregelperiode hebben van 6 maanden. Volgens haar brengt de gebleken complexiteit en omvang van de veranderopgave extra werk met zich mee. Verder schrijft ze dat sommige ICT-leveranciers gereed zijn maar dat een deel van de leveranciers aangegeven heeft pas in het derde kwartaal van 2021 zijn plansystemen op te leveren.

Over de nodige wetgeving wordt het volgende aangegeven: de regelgeving op grond van de Wet elektronische publicaties is ook afgerond en is per 1 juli 2021 in werking getreden (Stb. 2021, 176):

  • Regeling elektronische publicaties, Staatscourant 2021, 21610
  • Wet elektronische publicaties, Stb. 2020, 262
  • Besluit elektronische publicaties, Stb. 2021, 175.

 

Rijk moet regie pakken bij woningbouw

Rijk moet regie pakken bij woningbouwregie Rijk

Bouwen, bouwen en nog eens bouwen‘ is een boodschap die we vaak horen van politici. Toch gek dat ze dan toch hebben ingestemd met de Omgevingswet (Ow). Het marketingverhaal van de Ow is dat er 26 wetten ‘verdwijnen’ en er 1 wet voor terugkomt, de Ow. Wie wil dat nu niet? Wie kan daar tegen zijn? De werkelijkheid is dat de onderliggende regels uit deze wetten blijven bestaan, maar op elkaar worden gelegd. Zie het als 26 stuks vloeipapier (layers) over elkaar gelegd. Het resultaat moet een gezonde en veilige fysieke leefomgeving opleveren. Die afweging maken is heel ingewikkeld voor gemeenten. Welk belang is belangrijker? Gezondheid of economie, het belang van de grondeigenaar of de luchtkwaliteit? Het bedrijfsbelang of de gezondheid van omwonenden? Zeg het maar…. Natuurlijk is elk geval anders, maar ga er maar aan staan. Het valt niet mee voor gemeenten om hier keuzes in te maken.

Het basisprincipe van de Ow is decentralisatie: de gemeente stelt de regels vast, tenzij… Heel gemakkelijk voor het Rijk. Wat erg lastig voor lokaal bestuur is, is een ‘helicopterview’: het grote plaatje. Je kunt als wethouder niet goed kijken naar het grote plaatje als lokale ondernemers bij je aan tafel zitten om te lobbyen. Dat is geen verwijt. Het is een lastige taak voor een lokaal bestuurder. Van bovenaf en op een afstand kun je kijken naar algemene belangen en prioriteiten, niet als je er midden in zit. Het Rijk laat gemeenten bungelen en dan ook nog zonder extra geld. Tja, en dan mopperen en afgeven op gemeenten dat het ‘allemaal zo lang duurt’. Minister pak de regie en bepaal van bovenaf waar extra woningen gebouwd mogen worden! Stop ook een met de loze woorden ‘aan de slag gaan’. In een brief van 5 juli 2021 wordt dit als volgt verwoord: “Het is van groot belang om aan de slag te gaan met de uitvoering van de gemaakte plannen. Voor de realisatie van de woningbouwopgave is versterking van de regie in samenwerking met alle overheden, corporaties en marktpartijen nodig. Samen met hen werk ik de wijze waarop deze regie vorm moet worden gegeven nader uit. Regie ziet onder meer op de manier van samenwerken, het nemen van verantwoordelijkheden en de besluitvorming over de realisatie van woningen’. Lees meer over deze ‘inspirerende’ aanpak van de minister over het bouwen van woningen in het groen.

We hebben visie nodig van het Rijk: waar wil Nederland naar toe? Wat willen we bereiken? Wat zijn de prioriteiten voor de komende 10 jaar? Er is zoveel wat op gemeenten af komt, dat is niet te doen: energietransitie, gezondheid, klimaat, wel of niet woningen toelaten in het groen, etc. etc. We hebben inspirerende verbeelding nodig van ontwerpers en kunstenaars die stimuleren en waar mensen enthousiast van worden, geen loze woorden of valse beloftes! 

De oorzaak van de traagheid van bouwtrajecten ligt voornamelijk bij alle inspraakmogelijkheden die er zijn. Mevr. de Vries wil namelijk ook wat zeggen, die mag niet worden overgeslagen. Vervolgens worden er inloopavonden georganiseerd, waar ze weer iets mag zeggen. Daar wordt weer een verslag van gemaakt, waarop weer gereageerd mag worden. We zitten nu alleen nog maar in het voortraject, de wettelijke procedure is nog niet eens begonnen. De initiatiefnemer moet onder de noemer ‘participatie’ ook de buurt in. Na lang emmeren over het concept van het plan, waar je niet iedereen mee krijgt, komt de volgende fase in zicht: de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Ook dit is weer een langslepend traject, want iedereen moet mee kunnen praten. Als dit afgerond is volgt de besluitvorming. Na afloop van dit traject volgt de (hoger) beroepsfase, ook dit traject kost heel veel tijd. Moeten we hier communistische methoden toepassen? Nee, maar accepteer dan wel dat het langer gaat duren.

Gezondheidsmaatregelen door de overheid

Gezondheidsmaatregelen door de overheid: geleerde lessen uit de Covid-19 pandemie

In juni 2021 is een uitgave verschenen met als titel ‘Versterking van de publieke gezondheid‘. Hierin staat dat de pandemie heeft aangetoond dat het noodzakelijk is de publieke gezondheid te versterken. Het belang van preventie is steeds groter geworden: ‘Health in all policies’ is het nieuwe uitgangspunt bij het Rijk.

Zoals wel vaker het geval is bij een crisis is het antwoord van politici: maak nieuwe wetgeving om gezondheid te bevorderen en het beperken van gezondheidsrisico’s. De suikertax is een voorbeeld dat een paar jaar geleden werd geopperd, maar die door de succesvolle lobby van het bedrijfsleven is getorpedeerd. Wellicht dat er nu weer een kans ligt om dit van stal te halen. Ook bij het EK voetbal komt de succesvolle lobby van de ‘suikerindustrie’ sterk naar voren: Coca cola-flesjes die volop in beeld staan bij de persconferenties, een biermagnaat als grote sponsor bij een sportevent. Tja.

Een onderdeel dat wel kansrijk is, is het bevorderen van beweging in de publieke ruimte. Met vaak simpele ingrepen, zoals meer groene parken die uitnodigen om te wandelen, het weghalen van barrieres (zoals eenvoudig de weg kunnen oversteken), de aanleg van bredere fiets- en wandelpaden, voldoende verlichting, etc. kunnen mensen worden gestimuleerd om te bewegen. Voor veel mensen is een half uurtje wandelen per dag al een uitkomst. De rol van de auto in de stad is nog te groot. Meer bewegen betekent het veranderen van dagelijkse gewoonten bij mensen. Dat is niet eenvoudig. Ook is gezondheid complex: het is van vele factoren afhankelijk. Een half uurtje wandelen per dag in de omgeving vraagt niet veel en kan ook sociale contacten stimuleren. Met name tijdens de lockdowns is duidelijk geworden hoe belangrijk bewegen is in de omgeving: even je huis uit, mensen tegenkomen, een praatje maken, etc. De groene publieke ruimte – waar je geen geld hoeft uit te geven om gebruik van te maken – is zeer belangrijk voor de gezondheid van de mens!

Tijdelijk alternatieve mogelijkheden TAM

Tijdelijk alternatieve mogelijkheden (TAM)

In een brief van 14 juni 2021 bericht de minister over TAM: ‘tijdelijk alternatieve mogelijkheden‘. Hiermee wordt voorgesorteerd op het niet op tijd gereedkomen van het ‘ICT-gedeelte’ van het gedeelte ‘plan-tot-publicatie’. De mogelijkheden moeten ervoor zorgen dat gebiedsontwikkelingen niet stil komen te liggen als het DSO-LV gedeelte nog niet gereed is. De verwachting is namelijk dat dit voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet lukt. Volgens de brief zijn er ‘grote verschillen in ambitie en vorderingen bij de verschillende bevoegd gezagen‘. De TAM zijn met de bestuurlijke partners overeengekomen om de boel niet te laten vastlopen. De mogelijkheden zijn:

  • een ontwerp-bestemmingsplan ter inzage leggen voordat de Omgevingswet in werking treedt;
  • de mogelijkheid inzetten een ‘Afwijkvergunning’ te verlenen;
  • tijdelijk gebruik van IMRO inzetten voor publiceren van ontwerp;
  • een ander bevoegd gezag inschakelen voor publicatie van het projectbesluit;
  • het tijdelijk in een cloud aanbieden van VTH-software;
  • lees meer op blz. 2 van de brief.

De Omgevingswet is geen oplossing voor snellere woningbouw

De Omgevingswet als oplossing voor snellere woningbouw? Dacht het niet!

Volgens een brief van de minister van 14 juni 2021 zien gemeenten de Omgevingswet als een noodzakelijke voorwaarde om de grote opgaven voor dit moment, zoals de woningbouwopgave en energietransitie integraal te kunnen aanpakken. Ik vraag me af wie dit soort onzin aan de minister vertelt. Volgens de brief biedt de Omgevingswet de benodigde gereedschapskist. De huidige wetgeving biedt daar voor ook al ruime mogelijkheden. Het ligt namelijk niet (alleen) aan wetgeving dat het zo lang duurt, maar vooral aan de keuzes die gemaakt worden door de politiek. Wat vinden we belangrijk? Uitgebreid milieuonderzoek? Inspraak? Prima, maar accepteer dan ook dat het langer gaat duren. Nu bestaat vooral de indruk dat het aan de ambtenaren ligt. Gemeenten moeten zeer veel werk doen met minder mensen en minder geld.

De marketing die voor de invoering van de Omgevingswet wordt gevoerd is erg succesvol: 26 wetten afschaffen en 1 wet die overblijft. Wie wil dat nou niet? Was het maar waar….. Op de foto is de doos te zien – achterop de fiets – waarin de geprinte Omgevingswet en aanverwante AMvB’s zitten verpakt. Al deze wetten en regels + tijdelijk deel omgevingsplan worden als layers over elkaar heen gelegd. Formeel worden er wetten afgeschaft, inhoudelijk verandert er niet zo gek veel. Wat wel verandert – in positieve zin – is dat we straks op ons scherm alleen de relevante regels te zien krijgen voor dat deel dat we aanklikken. Om het zover te krijgen moet er nog heel veel gebeuren, vooral op ICT-gebied. Eigenlijk is de invoering van de Omgevingswet één groot ICT-project.

Waarom woningbouwtrajecten zo lang duren

Onderzoeksverplichtingen nemen heel veel tijd in beslag. Als we echt willen opschieten moet er regelgeving worden afgeschaft. Dus niet cosmetisch, maar inhoudelijk. De redenen dat bouwtrajecten zo ontzettend lang duren zijn de uitgebreide onderzoeksverplichtingen naar bijvoorbeeld aanwezige flora en fauna, luchtkwaliteit, stikstof, geluid, etc. etc. Deze verplichtingen nemen heel veel tijd in beslag. De onderzoeken worden meestal uitgevoerd door commerciële adviesbureaus, dat kost onderzoekstijd. De onderzoeken worden vervolgens door gemeenten en omgevingsdiensten beoordeeld. Vervolgens moeten de onderzoeken weer worden aangepast vanwege voornoemde beoordeling. Afstemming tussen overheden, overleg, etc. kosten ook veel tijd.

Participatie, bezwaar en beroep nemen heel veel tijd in beslag. Vervolgens wil iedereen meepraten over het bouwproject. Participatie, bezwaar en/of beroep staan open als mogelijkheid om mee te praten. Ook deze fases nemen veel tijd in beslag.

Kortom, als we willen opschieten met woningen bouwen, moeten we echt regels gaan afschaffen en ook accepteren dat niet iedereen kan meepraten.

Windturbines en gezondheid

Windturbines en gezondheid

Windturbines zijn al een lange tijd onderwerp van discussie. Of het nu een inbreuk is op het landschap, NIMBY of gezondheid, stil zal het nooit worden. Bij brief van 9 juni 2021 wordt er vanuit het ministerie een update gegeven over de relatie met gezondheid. Hierin wordt een reactie gegeven over een ingezonden brief van artsen die hun bezorgdheid hebben geuit over de mogelijke gezondheidseffecten van windturbines in de nabijheid van woningen.

Volgens de minister zijn de belangen van omwonenden geborgd in wettelijke regels in het Activiteitenbesluit. Wel wordt toegegeven dat ondanks dat windturbines voldoen aan wettelijke normen, er wel sprake kan zijn van geluidshinder. De optie van een app wordt besproken. Met deze app kunnen bewoners inzicht krijgen in het verwachte geluidsniveau en kunnen ze aangeven in hoeverre ze geluidsoverlast ervaren.

Ten tweede is aan het RIVM opdracht gegeven een expertisepunt op te richten. Lees meer in de brief.

Nationale Omgevingsvisie – stand van zaken uitvoering

Op 7 juni 2021 heeft de minister per brief een tussenstand gegeven over de beleidsuitvoering van de gewenste leefomgevingskwaliteit uit de Nationale Omgevingsvisie. Volgens de minister heeft de Covid-19 crisis de bestaande problematiek in gebieden en grote steden waar de leefbaarheid al onder druk stond verergerd. Volgens de brief heeft Corona de vitaliteit van de middelgrote steden ondermijnt. Corona heeft leegstand verergert en trends versterkt zoals online-winkelen en thuiswerken. Volgens mij is dat niet het effect van Corona, maar het effect van onze (extreme) reactie op het virus: lockdowns en als gevolg daarvan gedwongen sluitingen van winkels en horeca.

Andere onderwerpen die de minister bespreekt: klimaatadaptie, stikstof en de bouw van woningen, energietransitie, landelijk gebied en bouw van woningen.

Omgevingswet uitgesteld tot 1 juli 2022

Zoals verwacht wordt de inwerkingtreding van de Omgevingswet wederom uitgesteld: van 1 januari 2022, nu op 1 juli 2022. Dit keer met een half jaar. Ik verwacht dat de inwerkingtreding daarna nog wel een keer wordt uitgesteld met 6 maanden. Het ‘ICT-gedeelte’ is nog lang niet gereed, al wordt de indruk gewerkt dat het ‘bijna klaar is’ en dat ‘gemeenten meer tijd nodig hebben’. Meer tijd is altijd welkom, maar het ideale moment bestaat niet: men is nooit op tijd klaar.

Nu er meer tijd is, is het belangrijk om uw organisatie goed voor te bereiden voor de Omgevingswet. Welke regels uit de geldende gemeentelijke verordeningen zijn nodig om het in het Omgevingsplan op te nemen? Welke regels werken in de praktijk en welke niet? Durf te snoeien!

Programma Gezonde Groene leefomgeving

Programma Gezonde Groene leefomgeving

Vanuit het Rijk is er steeds meer interesse in gezondheid en de fysieke leefomgeving. Met name COVID 19 heeft dit proces versneld. Volgens een brief van 16 april 2021 is de nieuwe Omgevingswet er op gericht om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden en de fysieke leefomgeving zodanig te beheren, te gebruiken en te ontwikkelen dat alle maatschappelijke functies ook op de lange termijn duurzaam vervuld kunnen worden. Het klinkt allemaal prachtig, maar hoe kan het praktisch geïmplementeerd worden?

  • stimuleren van lopen, wandelen en fietsen
  • stimuleren van gezonde voeding (invoeren van suikertax?)
  • aanleg parken, nieuwe natuur of landschap
  • vermindering luchtvervuiling, lichtvervuiling, geluidhinder
  • gebruikmaken van deelauto’s
  • reduceren van risico’s infectieziekten

In de brief staat ook dat de Omgevingswet beleidsmakers meer ruimte geeft om een gezonde en groene fysieke leefomgeving te ontwikkelen. Dat is natuurlijk onzin. Daar is geen wet voor nodig, wel lef. Lef van een gemeentebestuur om voor groen te kiezen in plaats van stenen. Lef om voor groen te kiezen in plaats van directe financiële opbrengsten, etc.

Lees verder deze brief.